“Şayet bir gün, çaresiz kalırsanız, bir kurtarıcı beklemeyin. Kurtarıcı kendiniz olun!”
Mustafa Kemal Atatürk
İnsan ruhu, doğası gereği bir "liman" arayışı içindedir. Çocukluktan kalma bir tortu olan bu korunma ihtiyacı, yetişkinlikte form değiştirerek karşımıza çıkar. Bir beyaz atlı prensin, bizi anlayan mucizevi bir dostun, tüm sorunlarımızı çözecek bir liderin ya da içimizdeki boşluğu tek bir dokunuşla dolduracak bir aşkın gelmesini bekleriz. Bu, "mesih kompleksinin” bireysel ölçekteki bir yansımasıdır. Dışarıdan gelecek olan her yardım, sadece geçici bir pansumandır. Yarayı asıl kapatacak olan, vücudun kendi iyileşme mekanizması, yani kişinin kendi iradesidir.
Beklemek, insanın en sinsi zehridir.
"Şu okul bitsin, sonra..."
"Şu işe gireyim, o zaman..."
"Emekli olunca kendime vakit ayıracağım..."
Bu cümleler, hayatı ıskalamanın yasal kılıfıdır. Hayatın kurtarıcısı olma süreci, bu bekleme salonundan çıkış biletiyle başlar. Salondan çıkmak için kapının açılmasını beklemeyin; kapı zaten kilitli değil, sadece siz kolu çevirmekten korkuyorsunuz. Çünkü kolu çevirdiğiniz an, dışarıdaki fırtınanın sorumluluğu da size ait olacaktır.
Kişi mutsuzdur, acı çekiyordur ama bu mutsuzluktan beslenmektedir. Mağduriyet, kişiye muazzam bir "sorumsuzluk alanı" sağlar.
"Ben böyleyim çünkü annem beni sevmedi"
"Ben başarısızım çünkü sistem bana izin vermedi."
Bu önermelerin doğruluk payı olabilir; ancak bu doğrular sizin bugün ne yapacağınız gerçeğini değiştirmez.
Mağduriyetin konforu, eyleme geçme zorunluluğunu ortadan kaldırır. Eğer suçlu dışarıdaysa, sizin bir şey yapmanıza gerek yoktur. Ancak bu durum, sizi hayatınızın figüranı yapar. Kendi hayatının kurtarıcısı olan kişi, geçmişin acılarını bir mazeret olarak değil, birer tecrübe dosyası olarak görür. Viktor Frankl’ın toplama kamplarındaki o muazzam gözlemini hatırlayın: İnsanın elinden her şeyini alabilirsiniz ama elinden alınamayacak tek şey, içinde bulunduğu şartlara karşı takınacağı "tavrı" seçme özgürlüğüdür. İşte kurtarıcılık, bu tavrı seçme anında başlar.
Duygularımız bazen en büyük rehberimiz, bazen de en büyük yanıltıcımızdır. Hayatının kurtarıcısı olmak isteyen bir birey, duygularının kölesi değil, efendisi olmalıdır. Kaygılandığınızda, bu kaygının size ne söylemeye çalıştığını analiz etmek bir kurtarma operasyonudur. "Neden korkuyorum?" sorusu, "Korkuyorum, öyleyse kaçmalıyım" tepkisinden çok daha entelektüel ve pragmatiktir.
Akılcı bir yaşam, duyguları reddetmek değil, onları rasyonel bir süzgeçten geçirmektir. Bilimsel metot, sadece laboratuvarlarda değil, günlük hayatın kriz anlarında da uygulanmalıdır. Veri toplayın: Sizi neyin mutsuz ettiğini somutlaştırın. Hipotez kurun: "Şu alışkanlığımı değiştirirsem sonuç ne olur?" Ve deneyin. Başarısız olursanız, bu bir yıkım değil, sadece hipotezin yanlış olduğunun bir kanıtıdır. Yeni bir hipotez kurun ve tekrar yola koyulun.
Büyük değişimler, devasa adımlarla değil, mikroskobik tercihlerle gerçekleşir. İnsanlar genelde bir gecede hayatlarının değişmesini ister. Oysa hayat, birikimli bir süreçtir. Hayatının kurtarıcısı olmak isteyen kişi, her sabah yatağını toplayarak başlar. Bu, evrene ve kendi zihnine verdiği ilk mesajdır: "Kontrol bende."
Eğer her gün bir önceki günden %1 daha iyi olmayı hedeflerseniz, bir yılın sonunda geldiğiniz nokta mucizevi olacaktır. Sorumluluk almak, devasa yüklerin altına girmek değil, kendi alanınızdaki küçük dağınıklıkları toplama disiplinidir. Masasını toplayamayan birinin, ruhundaki karmaşayı çözmesini beklemek hayalcilik olur.
Başkalarının beklentileri arasında kaybolmuş bir ruh, kurtarılamaz. Pek çok insan, "Hayır" diyemediği için başkalarının hayatını yaşamaktan yorgun düşmüş durumda. Başkalarına "evet" derken, kendinize hangi "hayırları” dediğinizin farkında mısınız?
Kendi hayatının kurtarıcısı olmak, sınır çizmeyi bilmektir. Bu bir bencillik değil, bir özsaygı meselesidir. Kendi sınırlarını koruyamayan bir insan, başkaları için de faydalı olamaz. Uçaklardaki o klasik uyarıyı hatırlayın: "Maskeyi önce kendinize, sonra çocuğunuza takın." Siz nefessiz kalırsanız, kimseyi yaşatamazsınız.
Dünya bize bir güvenlik illüzyonu pazarlar. Oysa hayatın tek gerçeği belirsizliktir. Kurtarıcı, her şeyi bilen değil, hiçbir şeyi bilmediği anlarda bile "kendine güvenen" kişidir. Bu güven, "Ne gelirse gelsin, ben bununla başa çıkacak bir yol bulurum" inancıdır.
Kriz anları, karakterin test edildiği laboratuvarlardır. Eğer hayatınızda bir şeyler ters gidiyorsa, bunu bir felaket olarak değil, gelişmek için bir fırsat olarak görün. Direnç, sadece baskı altında oluşur. Bir kasın gelişmesi için liflerinin mikro düzeyde yırtılması gerekir. Ruhsal büyüme de benzer şekilde, zorlanma ve o zorluğun içinden geçme sürecidir.
Hayatının kurtarıcısı olmanın en güçlü motivasyonu, zamanın geri döndürülemez olduğunun farkına varmaktır. Seneca’nın dediği gibi, "Hayat kısa değildir, biz onu boşa harcayarak kısaltırız." Ölümlülük bilinci, kişiyi gereksiz detaylardan ve anlamsız kavgalardan arındırır.
Bugün, hayatınızın geri kalanının ilk günü. Eğer geçmişte hatalar yaptıysanız, onları birer yük olarak sırtınızda taşımayın. Onlar bitti. Şu an elinizde olan tek şey, "şimdidir”. Kurtarıcı, "şimdinin” içinde ne yapılabileceğine odaklanır. Pişmanlık, geçmişte yaşamanın; kaygı ise gelecekte yaşamanın bedelidir. Huzur ise sadece gerçekliktedir.
Kendi hayatınızın öznesi olun. Kimsenin sizi fark etmesini, takdir etmesini ya da kurtarmasını beklemeyin. Siz kendinizi fark edin, siz kendinizi takdir edin. Kendi değerinizi bir başkasının dudağından çıkacak iki kelimeye bağlarsanız, o kişinin kölesi olursunuz.
Hayatının kurtarıcısı olmak, bir varış noktası değil, bir yolculuktur. Bu yolculukta bazen düşecek, bazen yorulacaksınız. Ama her düştüğünüzde, elinizi bir başkasına uzatmadan önce, kendi dizlerinizden destek alarak ayağa kalkmayı öğrenmelisiniz.
Kendi ışığınızı yakın. Karanlığa küfretmek kolaydır; zor ama asil olan, o karanlığın ortasında sönmeyen bir meşale olabilmektir. Hayatınız sizin eserinizdir; fırçayı elinize alın ve o tuvale cesaretin, aklın ve iradenin renklerini vurun.
Sorumluluk alın, harekete geçin ve asla vazgeçmeyin. Çünkü sizin sizden başka kurtarıcınız yok. Ve inanın bana, siz kendinize yetersiniz.
